Jak wykazują źródła historyczne, choroby weneryczne znane były od najdawniejszych lat. Nie znano jednak na przestrzeni wieków ani przyczyny tych schorzeń, ani epidemiologii, a opisy niektórych chorób, podawane w starych kronikach, są nieścisłe. Dziś wiemy na pewno, że obok znanych obecnie chorób wenerycznych opisywano niegdyś zupełnie inne choroby, które również uważano za weneryczne. Próby ochrony ludności przed chorobami wenerycznymi miały nieraz charakter bardzo prymitywny, a nawet brutalny. Znany jest np. w historii fakt wymordowania 80 000 mieszkańców miasta Avaris w Azji Mniejszej, nawiedzonych epidemią jakiejś choroby wenerycznej. Opisy „nieczystego wycieku" i „hańbiącej wysypki" są tak pomieszane, że nie wiadomo, o jaką chorobę wówczas chodziło. Podobnie Mojżesz kazał wymordować 24 000 ludzi podejrzanych o zakażenie prawdopodobnie rzeżączką, a dla pozostałych przy życiu zarządził kwarantannę. Wybitni przedstawiciele medycyny w starożytności, jak Hipokrates, Galenus i Celsus, wspominali również o chorobach wenerycznych, jednak i ich opisy nie są ścisłe. Jest bardzo prawdopodobne, że rzeżączką była znana już wcześniej, jednak w dziełach Galena wyciek ropny nieraz utożsamiany jest z polucjami nocnymi lub upławami u kobiet. Objawy kiły na pewno mylono wielokrotnie z trądem, nowotworami, zgorzelą i innymi chorobami. Od dawna już wiązano choroby weneryczne z nierządem, czego dowodem jest fakt, że w starożytnej Grecji Solon poddał prostytutki reglamentacji, a domy publiczne oddał pod nadzór lekarzy. Reglamentacja obowiązywała również w Rzymie starożytnym, a cesarz Antonius Pius zlecił nawet przymusowe i bezpłatne leczenie chorób wenerycznych. W okresie późniejszym, np. we Francji w XIII wieku, również obowiązywał specjalny nadzór nad domami publicznymi. Kiła pojawiła się w Europie w XV wieku. W latach 1494—95 wybuchła epidemia kiły w Europie. Istnieje pogląd, że kiła została zawleczona do Europy z Ameryki przez marynarzy Kolumba w r. 1493. Fakt ten nie jest udowodniony i jest przedmiotem sporu od wielu lat. Przeciwnicy tej teorii uważają, że kiła istniała w Europie dawniej, a jedynie wraz z wyprawami wojennymi Karola VIII została rozniesiona po Europie. W r. 1493 król Francji Karol VIII, głośny z frywolnego życia, wyruszył na zdobycie Neapolu. Król Neapolu początkowo schronił się w bezpieczne miejsce, jednak później zwerbował Hiszpanów i hiszpańskie kurtyzany i kazał im wstąpić do służby u króla Francji. Poprzez kobiety hiszpańskie zaczęła szerzyć się w wojsku Karola zaraza weneryczna. Spotykamy także opisy chorych żołnierzy: ,,Od czoła do stóp pokryci byli żołnierze cuchnącymi, strasznymi wrzodami, lęk padł na wojsko całe, chorych pozostawiono na opiece Bożej, daremnie wołali o pomoc lub o śmierć". Istnieją pewne spostrzeżenia, które wskazują, że kiła istniała w Europie jeszcze przed odkryciem Ameryki. U niektórych mumii egipskich wykryto zmiany kostne podobne do kiły późnej, zaś obserwacje Waltera z Krakowa nad postaciami w ołtarzu Wita Stwosza wykazują u niektórych z nich objawy typowe dla kiły wrodzonej lub nabytej, przy ozym — ołtarz ten powstał kilka lat przed wyprawą odkrywczą Kolumba. Spory o pochodzenie kiły będą się na pewno toczyły dalej, natomiast pewne jest, że w omawianym okresie panowała w Europie pandemia kiły. Choroba w tym czasie miała odmienny przebieg niż dziś. Miała wtedy charakter bardziej burzliwy, ciężki, przebiegała szybciej, szerzyła się gwałtowniej, a skutki jej były jeszcze groźniejsze — z dużą śmiertelnością. Jak już wspomniano, żołnierze hiszpańscy zawlekli kiłę w szeregi francuskich wojsk Karola VIII; te z kolei przeniosły ją do Włoch, stamtąd zaś rozlała się po całej Europie. W owym czasie istniało już bardzo dużo opisów kiły, przy czym używano różnorodnych nazw na jej określenie. Znamienne jest, że w miarę jak kiła wędrowała z zachodu na wschód, przybierała nazwę kraju, z którego została zawleczona. Tak powstałynazwy: choroba neapolitańska, włoska, francuska (stąd po polsku „franca"), galijska, kurlandzka, litewska itd. Na określenie kiły używano ponad 100 nazw. Najczęściej używana nazwa „syfilis" pochodzi od imienia mitycznego pasterza Syphilosa z poematu Fracastoriusa. Syphilos obraził boga słońca, obrażony zaś bóg za karę wypalił na ciele pasterza wrzody. Istnieje również inna koncepcja, podana przez Bierkowskiego, że nazwa syfilis pochodzi od greckich słów: sys — świnia i phileo — kocham, miłuję. Do Polski kiła została zawleczona w r. 1495, jak podaje kronikarz Marcin Bielski — przez „pewną białogłowę co na odpusty do Rzymu chadzała", i w tym czasie zaczęła szerzyć się u nas równie gwałtownie jak w pozostałych krajach Europy. Nazwa polska „kiła" powstała znacznie później. Pierwotnie nazywano ją franca, przymiotem, chorobą galijską, a nawet chorobą warszawską — za czasów króla Stanisława Augusta. Choroba była już w XVI wieku bardzo pospolita, a sławny lekarz Wojciech Oczko pisał: „tak się spospolitował ten przymiot (ówczesna nazwa kiły — przyp. aut.), iż rzadki któryby w sobie takiej sztuki nie miał". W ubiegłych wiekach choroby weneryczne zarówno w Polsce, jak i w Europie były bardzo rozpowszechnione i pociągały za sobą miliony ofiar. Wprawdzie w miarę upływu lat przebieg kiły stał się mniej burzliwy, a jej objawy bardziej łagodne, ale praktycznie ludzie byli bezbronni wobec zarazy wenerycznej (p. rozdział pt. „Leczenie kiły"). Przypuszczano, że kiła i rzeżączka są wywołane przez ten sam zarazek, a mylne doświadczenie Huntera w XVIII wieku potwierdziło tę fałszywą opinię. Dopiero Ricord — w 50 lat po Hunterze — udowodnił odrębność obu zarazków, lecz zarazki te wykryto znacznie później: w r. 1879 Neisser odkrył zarazek rzeżączki, a w r. 1905 Schaudinn i Hoffmann wykryli krętek blady — zarazek kiły. Brak skutecznych leków bardzo utrudniał zwalczanie chorób wenerycznych. Polegało ono głównie na izolowaniu chorych i stosowaniu bardzo prymitywnych metod leczenia objawów. Już w r. 1528 powstał pierwszy szpital w Krakowie przeznaczony dla chorych wenerycznie, a w r. 1591 szpital św. Łazarza w Warszawie. Przełomem w nauce o kile było wprowadzenie w r. 1906 przez Wassermanna odczynu serologicznego w rozpoznawaniu kiły, zaś w zakresie zwalczania kiły — wprowadzenie leczenia arsenem przez Ehrlicha w 1910 r. i bizmutem przez Levaditiego w 1921 r. Przełomem ostatnich lat było wprowadzenie do leczenia chorób wenerycznych antybiotyków, a przede wszystkim penicyliny w r. 1943. Od tego czasu problem walki z chorobami wenerycznymi stał się przede wszystkim zagadnieniem organizacyjnym i społecznym.