Bezpośrednio po ostatniej wojnie, wskutek licznych przemarszów wojsk, a później masowych ruchów przesiedleńczych ludności, wybitnie wzrosła w Polsce liczba zakażeń chorobami wenerycznymi (patrz rozdział pt. „Sytuacja epidemiologiczna"). Obliczenia szacunkowe wykazywały w latach 1945 — 1947 ok. 100 000 — 150 000 przypadków świeżych zakażeń kiłą rocznie i tyleż zakażeń rzeżączką. W tej sytuacji władze służby zdrowia podjęły w r. 1948 masową akcję zwalczania chorób wenerycznych, nazwaną akcją „W". W ramach tej akcji oparto się na współczesnych systemach organizacyjnych walki z chorobami wenerycznymi, uwzględniając postępy nauki w zakresie leczenia i rozpoznawania. Oto podstawowe zasady wprowadzonego wówczas systemu zwalczania chorób wenerycznych: Opracowano i wprowadzono w życie jednolite przepisy prawne dotyczące walki z chorobami wenerycznymi, w których określono poziom i obowiązki obywateli i pracowników służby zdrowia. Do współdziałania w zwalczaniu chorób wenerycznych wciągnięto wszystkich lekarzy — niezależnie od specjalności. Wprowadzono zasadę bezpłatnego leczenia chorób wenerycznych dla wszystkich, zarówno szpitalnego, jak i ambulatoryjnego. 3. Zwiększono liczbę placówek leczniczych, tworząc sieć poradni skórnowenerologicznych. Do głównych za dań poradni należało bezpłatne leczenie chorych na cho roby weneryczne, z zastosowaniem najnowszych i naj skuteczniejszych metod, oraz wykrywanie źródeł zakaże nia drogą wywiadu epidemiologicznego i społecznego i leczenie wykrytych chorych. Bezpłatne leki dla cho rych wenerycznie mogli uzyskać dla swych pacjentów nawet lekarze wolno praktykujący. Wprowadzono zasadę maksymalnej dyskrecji związanej z leczeniem, sprawozdawczością i statystyką chorób wenerycznych oraz z procedurą wykrywania źródeł zakażenia. Podjęte zostały masowe badania serologiczne ludności z uwzględnieniem środowisk szezególnie zagrożonych, w celu wykrycia świeżych i nie leczonych uprzednio zakażeń kiłą. Powołano do tego celu w każdym województwie specjalne ruchome kolumny przeciwweneryczne. Dodatkowym zadaniem kolumn ruchowych był instruktaż placówek i szerzenie oświaty sanitarnej. Podjęto na szeroką skalę szkolenie lekarzy w zakresie rozpoznawania, współczesnego leczenia i zapobiegania chorobom wenerycznym. Przeprowadzono akcję uświadamiania ludności drogą oświaty sanitarnej, za pomocą odpowiednich publikacji, filmów, wystaw, organizowania pogadanek i odczytów. Wprowadzenie w życie powyższych zasad, na które Rząd Polski Ludowej przeznaczył znaczne fundusze, pozwoliło na osiągnięcie już w ciągu pierwszych lat walki z chorobami wenerycznymi ogromnego spadku świeżych zakażeń. W dalszych rozdziałach znajdzie czytelnik omówienie sytuacji epidemiologicznej i poszczególnych zasad programu zwalczania chorób wenerycznych.